Wrzesień był u mnie miesiącem cięć i wertykulacji – ostatnie kończyłem już po zmroku, ale udało się zrobić je we wszystkich ogrodach, które tego potrzebowały. Było też dużo odnawiania łąk (i dużo zdjęć chwastów w telefonie). Teraz trawa wschodzi, rano czuć zapach ściółki i rosy, a ogród zaczyna jesienną grę kolorów.
Październik to moment, w którym ogród zwalnia, ale to nie znaczy, że pracy nie ma. To, co zrobisz teraz, zobaczysz wiosną.
Liście – nie wyrzucaj ich
Opadłe liście to darmowa materia organiczna. Zgrabiaj je z trawnika (gruba, mokra warstwa liści przez zimę zaszkodzi trawie), ale nie wywoź z ogrodu:
Zgrabione liście to nie odpad, tylko materiał na ściółkę i kompost.
- rozłóż je jako ściółkę pod krzewami i na rabatach – chronią glebę przed mrozem i wysychaniem,
- dodaj do kompostu, najlepiej przemieszane z zielonym materiałem,
- zostaw w spokojnym kącie ogrodu kupkę liści i gałęzi – to zimowe schronienie dla jeży i owadów.
Liście najlepiej kompostować razem z zielonym materiałem.
Trawnik
Kosimy, dopóki trawa rośnie, ale na ostatnie koszenia podnieś nóż kosiarki – trawa idąca w zimę nie powinna być przycięta zbyt nisko. Na dosiewki jest już zwykle za późno: młoda trawa nie zdąży się ukorzenić przed mrozami, lepiej zaplanować je na wiosnę. Jeśli nawozisz, to jesienią nawozem z przewagą potasu, a nie azotu.
O kondycji trawnika decyduje to, co dzieje się pod powierzchnią.
Sadzenie
Jesień to jeden z najlepszych momentów na sadzenie drzew, krzewów i bylin. Gleba jest jeszcze ciepła, deszczu jest więcej, a rośliny mają czas, żeby się ukorzenić, zanim wiosną ruszą z liśćmi. Pod koniec miesiąca pojawiają się w szkółkach rośliny z gołym korzeniem – tańsze i często lepiej się przyjmujące.
To też ostatni dobry czas na cebule kwitnące wiosną: tulipany, czosnki ozdobne, szafirki. Sadź je na głębokość mniej więcej trzech wysokości cebuli.
Łąki
Jeśli masz łąkę kwietną, a nie była jeszcze koszona, to dobry moment. Skoszoną roślinność wygrab i usuń – łąka lubi uboższą glebę, a zostawiona biomasa ją użyźnia i sprzyja trawom zamiast kwiatom. Jesienią można też wysiewać gatunki, które potrzebują zimy, żeby wykiełkować.
Łąka kwietna – im uboższa gleba, tym więcej kwiatów.
Czego nie ciąć
Nie ma potrzeby „sprzątać” ogrodu do gołej ziemi. Trawy ozdobne i byliny z zaschniętymi kwiatostanami zostaw na zimę – wyglądają pięknie w szronie, dają schronienie owadom i pokarm ptakom. Krzewów kwitnących wiosną (np. forsycji) teraz nie przycinaj, bo pozbawisz się kwiatów.
Trawy ozdobne warto zostawić na zimę – dla owadów, ptaków i szronu.
Woda przed zimą
Jeśli jesień jest sucha, obficie podlej rośliny zimozielone – rododendrony, iglaki, bukszpany. Zimą tracą wodę przez liście, a z zamarzniętej ziemi nie mogą jej pobrać. Przed pierwszymi mrozami opróżnij i schowaj węże, a system nawadniania przygotuj do zimy.
Zacznij od ziemi
Jesień to dobry czas, żeby sprawdzić glebę: jej odczyn i zasobność. Wynik powie, czy ogród potrzebuje wapnowania, kompostu, czy może zmiany roślin na lepiej dopasowane do warunków. Kompost rozłożony teraz na rabatach do wiosny zdąży połączyć się z glebą.
Liście rozłożone na glebie chronią ją przed mrozem i wysychaniem.
Więcej o tym, jak czytać glebę w swoim ogrodzie, piszę w e-booku „Zacznij od ziemi”. A jeśli chcesz, żebym zajął się Twoim ogrodem we Wrocławiu lub okolicach – zajrzyj do usług.
Do zobaczenia w listopadzie!
Paweł
